Er bestaan vier systemen, afhankelijk van de manier waarop lucht toe- en afgevoerd wordt (natuurlijk of mechanisch).
- Systeem A (natuurlijke ventilatie): volledig natuurlijk,
- Systeem B (mechanische toevoerventilatie): mechanische toevoer en natuurlijke afvoer van lucht,
- Systeem C (mechanische afvoerventilatie): natuurlijke toevoer en mechanische afvoer van lucht,
- Systeem D (balansventilatie): volledig mechanisch
In de systemen B, C en D maakt de mechanische component een betere beheersing van de debieten mogelijk. Dit wordt gecontroleerde mechanische ventilatie (GMV) genoemd en men onderscheidt:
- Het centrale systeem met één ventilator (of ventilatiegroep) voor de volledige woning. Het zorgt in het algemeen voor een beter beheer van de debieten maar vereist aanzienlijke werken omdat hiervoor kanalen en een krachtige en vrij grote aandrijving nodig zijn.
- Bij het decentrale systeem worden meerdere afzonderlijke ventilatoren in de woning geplaatst. Dit systeem wordt gebruikt bij renovaties omdat de ingreep beperkt blijft en het mogelijk is om gefaseerd te werken. Het geeft echter wel geluidshinder wanneer de ventilatoren in de leefruimtes worden geplaatst.

© Dialoog vzw
Systeem A: natuurlijke ventilatie
Het systeem bestaat uit:
- natuurlijke toevoer van lucht in de droge ruimtes via regelbare roosters in de gevels of luchtverversers in de ramen of in het glas (RTO);
- de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
- permanente natuurlijke afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via regelbare afvoerroosters die verbonden zijn met verticale kanalen door het dak (RAO). Ze verzekeren een natuurlijke trek als gevolg van het luchtdrukverschil (schoorsteeneffect).

Voordelen
- Geen elektrisch verbruik
- Geen ventilatorgeluid
- Vraagt weinig onderhoud

Nadelen
- Lager thermisch comfort in de winter (de verse lucht komt rechtstreeks binnen op buitentemperatuur)
- Geluid van buiten komt binnen via de toe- en afvoeropeningen (beperkt door het gebruik van akoestische roosters en luchtverversers)
- Optimale verversing van lucht niet gegarandeerd (weersafhankelijk: temperatuur, luchtdruk, wind)
- Bij renovatie is het moeilijk om verticale kanalen zo te plaatsen dat de debieten voldoen aan de norm (ruimtebehoefte en verticaliteit)
Systeem B: mechanische toevoerventilatie
Het systeem bestaat uit:
- Permanente mechanische toevoer van verse lucht in de droge ruimtes via het dak of de gevels, met behulp van één of meerdere ventilatoren;
- De doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
- Permanente natuurlijke afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via regelbare afvoerroosters die verbonden zijn met verticale kanalen door het dak (RAO).

Voordelen
- De toegevoerde lucht kan gefilterd worden (zinvol wanneer de buitenlucht vervuild is of bij gevoelige bewoners)
Nadelen
- Condensatierisico in de wanden (lokalen in overdruk), daarom is het niet aan te raden in onze klimaatomstandigheden
- Lager thermisch comfort in de winter (de verse lucht komt rechtstreeks binnen op buitentemperatuur. Om dit te verhelpen kan de lucht voorverwarmd worden)
- Bijkomend elektrisch verbruik in geval van voorverwarming van de binnenkomende lucht
- Afvoerdebiet niet gegarandeerd
- Bij renovatie is het moeilijk om verticale kanalen zo te plaatsen dat de debieten voldoen aan de norm (ruimtebehoefte en verticaliteit)
- Geluid van buitenaf komt binnen via de luchtafvoer
- Geluidshinder van de ventilator in de woning voor de decentrale systemen
Système C : ventilation par extraction
Het systeem bestaat uit:
- natuurlijke toevoer van lucht in de droge ruimtes via regelbare roosters in de gevels of luchtverversers in de ramen (RTO);
- de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
- permanente mechanische afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via het dak of de gevels met behulp van één of meerdere ventilatoren.

Voordelen
- Decentraal systeem is gemakkelijk toepasbaar bij renovatie bij het vervangen van ramen
- Optimaal afvoerdebiet moeiteloos gegarandeerd
- Efficiënte vochtafvoer

Nadelen
- Lager thermisch comfort in de winter (de verse lucht komt rechtstreeks binnen op buitentemperatuur)
- Geluid van buitenaf komt binnen via de luchttoevoeropeningen (beperkt door het gebruik van akoestische luchtverversers)
- Geluidshinder van de ventilator in de woning voor de decentrale systemen
- Toevoerdebiet niet gegarandeerd

Systeem D: balansventilatie
Het systeem bestaat uit:
- permanente mechanische toevoer van verse lucht in de droge ruimtes via het dak of de gevels, met behulp van één of meerdere ventilatoren (de lucht wordt voorverwarmd door warmterecuperatie van de afgevoerde lucht);
- de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
- permanente mechanische afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via het dak of de gevels met behulp van één of meerdere ventilatoren (meestal na warmterecuperatie).

Voordelen
- Optimaal toe- en afvoerdebiet moeiteloos gegarandeerd
- Efficiënte vochtafvoer
- Biedt een beter comfort dankzij de warmtewisselaar die de binnenkomende lucht voorverwarmt of afkoelt
- Energetisch efficiënt, dankzij de recuperatie van warmte uit de afgevoerde lucht.
- Regelbare toe- en afvoerdebieten
- De toegevoerde lucht kan gefilterd worden (zinvol wanneer de buitenlucht vervuild is of bij gevoelige bewoners)
- Zonder ventilator in de ramen
Nadelen
- Integratie niet vanzelfsprekend bij centrale systemen (ventilator en kanalen), wat een belemmering kan zijn in geval van renovatie
- Hoge installatie- en onderhoudskost
- Geluidshinder van de ventilator in de woning voor de decentrale systemen
- Regelmatig onderhoud door een professioneel is nodig
