Ventilatie van een te renoveren woning

Waarom moet u uw woning correct ventileren?

Interne polluenten

Interne polluenten zijn talrijk: schimmels, bio-effluenten, chemische emissies van materialen en verven (zoals VOS waaronder formaldehyde). Ze kunnen de oorzaak zijn van concentratieproblemen, vermoeidheid, hoofdpijn, allergieën, astma…

Bronnen van vocht

In een woning zijn eveneens talrijke bronnen van vocht: ademen, koken, douchen, droegen van wasgoed, groene planten… De hoeveelheid waterdamp in de binnenlucht neemt bijgevolg toe en kan condenseren als de lucht in contact komt met koude
oppervlakken (enkel glas, in hoeken, dunne of niet-geïsoleerde buitenmuren, en specifiek ook achter meubilair waar weinig luchtcirculatie is).

Overmatige omgevingsvochtigheid en/of condensatie veroorzaakt mettertijd degradatie van de materialen en schimmelvorming.

1

2

3

Andachtspunten

Om condensatieproblemen te voorkomen is het belangrijk om de woning te ventileren, maar ook om de productie van waterdamp te beperken, de kamers voldoende te verwarmen en de muren te isoleren

Hoe zorg je voor een goede thermische isolatie en een gezond binnenklimaat?

Onafscheidelijke elementen : Isolatie, afdichting en gecontroleerde ventilatie

Met infiltratie en exfiltratie bedoelen we toevallige en ongecontroleerde luchtverplaatsingen (luchtlekken) door de gebouwschil4 van een woning. Dergelijke lekken zijn geen garantie dat de lucht voldoende wordt ververst (dit kan te veel of te weinig zijn).

Ventilatie daarentegen is een bedoelde en gecontroleerde manier van luchtverplaatsing, met behulp van specifieke voorzieningen. Ventilatie is een vereiste om de nodige luchtverversing in een woning te garanderen.

Een goede luchtdichtheid van de gebouwschil sluit ongewenste luchtlekken uit en laat de ventilatie optimaal functioneren. Ze draagt ook bij aan het rendement van de isolatie en voorkomt problemen met inwendige condensatie in de wanden.

Om betere prestaties op het vlak van thermisch comfort en energiebesparingen te realiseren en tegelijk een goede luchtkwaliteit te verzekeren, moet een woning niet alleen geïsoleerd worden maar ook goed luchtdicht afgewerkt zijn en uitgerust met een gecontroleerde ventilatie.

Welke verschillende soorten luchtbewegingen zijn er in een ruimte?

Om de lucht in een ruimte te kunnen verversen, moet verse lucht binnen gebrachtworden en vervuilde lucht afgevoerd. De drijfkracht die de lucht doet bewegen kan natuurlijk of mechanisch zijn.

• Mechanisch betekent dat de lucht in beweging wordt gezet met behulp van één of meerdere ventilatoren.
• Natuurlijk betekent dat de lucht zich op natuurlijke wijze gaat verplaatsen door een drukverschil, veroorzaakt door een verschil in temperatuur of onder invloed van de wind.
  Binnen een gebouw wordt deze natuurlijke luchtverplaatsing (toe- en afvoer) aangeduid als:

1

2

3

1. Eenzijdig: wanneer deze wordt verkregen door één of meerdere openingen in één enkele gevel.
2. Dwars: wanneer deze wordt verkregen door openingen in
   meerdere gevels.
3. Verticaal: wanneer deze wordt verkregen door één of meerdere openingen in de gevel en een verticale afvoer (trappenhal, atrium, leidingen…). We spreken dan van “schoorsteeneffect” .

Hoe effectief is het?

De eenzijdige luchtverplaatsing is het minst efficiënt maar heeft het voordeel dat ze overal kan toegepast worden. De transversale luchtverplaatsing zorgt voor een groter debiet. Het “schoorsteeneffect” is het meest effectief, zelfs zonder wind is de luchtverplaatsing gegarandeerd.

Zijn er eisen voor de ventilatie van woningen in Brussel?

De Belgische norm NBN D50-001 legt de regels vast met betrekking tot de ventilatie van woningen. Zowel hygiënische ventilatie (basisventilatie), als de verluchting van lokalen (intensieve ventilatie) komen aan bod.

• Basisventilatie is bedoeld om een permanent gezond binnenklimaat te verzekeren door middel van voorzieningen die zorgen voor een constante luchtverversing, zelfs bij gesloten ramen.
• Intensieve ventilatie is bedoeld om ruimtes kortstondig te verluchten door het tijdelijk openen van deuren en/of ramen. Ze laat een aanzienlijke verversing van lucht van een ruimte toe in geval van slechte luchtkwaliteit (oververhitting, overbezetting, verfgeur…).

Basisventilatie en intensieve ventilatie zijn complementair.

De norm onderscheidt woonruimtes van bijhorende ruimtes (gemeenschappelijke delen, garages, kelders en zolders). Deze laatste vereisen andere voorzieningen die niet in deze brochure besproken worden.

Ook voor de ventilatie van specifieke ruimtes, zoals onder meer de stookplaats en de liften, bestaan afzonderlijke normen¹. Hetzelfde geldt voor de ventilatie van nietresidentiële gebouwen².

Let op: gevaar!

De verbrandingslucht van open verbrandingstoestellen zoals kachels, open haarden, atmosferische ketels en warmwatertoestellen komt rechtstreeks uit de ruimte waar ze zijn opgesteld.

Een slecht ontworpen ventilatiesysteem kan de goede werking van dergelijke toestellen verstoren waardoor er verbrandingsgassen in de woning kunnen terechtkomen. Onvoldoende toevoer van lucht verhoogt het risico op de vorming van CO.

Bij open verbrandingstoestellen is het dus van essentieel belang om de betreffende specifieke normen te volgen.

Wat is basisventilatie?

Principe:

• toevoer van verse lucht in de droge ruimtes (zoals woonkamer, eetkamer, slaapkamer…);
• doorvoer van lucht van de droge naar de vochtige ruimtes (zoals keuken, badkamer, wc…);
• afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes naar buiten.

1

2

3

In plaats van een luchtstroom (toevoer) van de droge naar de vochtige ruimtes (afvoer) te voorzien is het ook mogelijk om in elke ruimte afzonderlijk zowel een rechtstreekse toevoer van verse lucht als een rechtstreekse afvoer van vervuilde lucht te voorzien.

Bij renovatie kan dit aangewezen zijn voor een specifieke ruimte (bijvoorbeeld een ruimte die ver gelegen is of waar condensatieproblemen zijn).

Toevoer-, afvoer- en doorvoeropeningen

• De toe- en afvoer van lucht kan op een natuurlijke manier gebeuren via openingen in de wanden: regelbare natuurlijke toe- en afvoeropeningen (RTO en RAO). Zoals hun naam aangeeft moeten ze (manueel of automatisch) regelbaar zijn, traploos of met minstens 5 standen (van volledig gesloten tot volledig open). De kipstand van een raam wordt dus niet beschouwd als een RTO of RAO.
• De toe-en afvoer van lucht kan ook op een mechanische manier gebeuren met behulp van één of meerdere ventilatoren. Deze mechanische toe- en afvoer moet permanent zijn, maar de debieten kunnen geregeld worden. Lucht die mechanisch wordt toegevoerd kan gefilterd en/of voorverwarmd worden. Een systeem met mechanische luchttoevoer en -afvoer wordt standaard uitgerust met een warmtewisselaar, die de binnenkomende lucht voorverwarmt met de afgevoerde lucht, waardoor het energieverbruik vermindert.
• De doorvoer van lucht gebeurt via openingen of spleten onderaan de deuren tussen twee binnenruimtes: de doorvoeropeningen (DO). Deze openingen moeten permanent zijn en niet-afsluitbaar.

Dampkap

Een dampkap met afvoer is geen basisventilatiesysteem volgens de norm. Het is een intensieve ventilatievoorziening die met tussenpozen werkt.

Met de installatie of de aanwezigheid van een dampkap met afvoer moet rekening gehouden worden tijdens het ontwerp van het ventilatiesysteem van de woning, want ze kan in sommige gevallen de werking verstoren wanneer ze op een hoog debiet werkt (minstens 250 m³/h).

Een dampkap met filter of een recirculatiedampkap heeft geen invloed op het ventilatiesysteem.

Welke verschillende systemen voor basisventilatie bestaan er?

Er bestaan vier systemen, afhankelijk van de manier waarop lucht toe- en afgevoerd wordt (natuurlijk of mechanisch).

• Systeem A (natuurlijke ventilatie): volledig natuurlijk,
• Systeem B (mechanische toevoerventilatie): mechanische toevoer en natuurlijke afvoer van lucht,
• Systeem C (mechanische afvoerventilatie): natuurlijke toevoer en mechanische afvoer van lucht,
• Systeem D (balansventilatie): volledig mechanisch

In de systemen B, C en D maakt de mechanische component een betere beheersing van de debieten mogelijk. Dit wordt gecontroleerde mechanische ventilatie (GMV) genoemd en men onderscheidt:

• Het centrale systeem met één ventilator (of ventilatiegroep) voor de volledige woning. Het zorgt in het algemeen voor een beter beheer van de debieten maar vereist aanzienlijke werken omdat hiervoor kanalen en een krachtige en vrij grote aandrijving nodig zijn.

• Bij het decentrale systeem worden meerdere afzonderlijke ventilatoren in de woning geplaatst. Dit systeem wordt gebruikt bij renovaties omdat de ingreep beperkt blijft en het mogelijk is om gefaseerd te werken. Het geeft echter wel geluidshinder wanneer de ventilatoren in de leefruimtes worden geplaatst.

Systeem A: natuurlijke ventilatie

Het systeem bestaat uit:

• natuurlijke toevoer van lucht in de droge ruimtes via regelbare roosters in de gevels of luchtverversers in de ramen of in het glas (RTO);
• de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
• permanente natuurlijke afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via regelbare afvoerroosters die verbonden zijn met verticale kanalen door het dak (RAO). Ze verzekeren een natuurlijke trek als gevolg van het luchtdrukverschil (schoorsteeneffect).

Voordelen

• Geen elektrisch verbruik
• Geen ventilatorgeluid
• Vraagt weinig onderhoud

Nadelen

• Lager thermisch comfort in de winter (de verse lucht komt rechtstreeks binnen op buitentemperatuur)
• Geluid van buiten komt binnen via de toe- en afvoeropeningen (beperkt door het gebruik van akoestische roosters en luchtverversers)
• Optimale verversing van lucht niet gegarandeerd (weersafhankelijk: temperatuur, luchtdruk, wind)
• Bij renovatie is het moeilijk om verticale kanalen zo te plaatsen dat de debieten voldoen aan de norm (ruimtebehoefte en verticaliteit)

Systeem B: mechanische toevoerventilatie

Het systeem bestaat uit:

• Permanente mechanische toevoer van verse lucht in de droge ruimtes via het dak of de gevels, met behulp van één of meerdere ventilatoren;
• De doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
• Permanente natuurlijke afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via regelbare afvoerroosters die verbonden zijn met verticale kanalen door het dak (RAO).

Système C : ventilation par extraction

Het systeem bestaat uit:

• natuurlijke toevoer van lucht in de droge ruimtes via regelbare roosters in de gevels of luchtverversers in de ramen (RTO);
• de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
• permanente mechanische afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via het dak of de gevels met behulp van één of meerdere ventilatoren.

Voordelen

• Decentraal systeem is gemakkelijk toepasbaar bij renovatie bij het vervangen van ramen
• Optimaal afvoerdebiet moeiteloos gegarandeerd
• Efficiënte vochtafvoer

Nadelen

• Lager thermisch comfort in de winter (de verse lucht komt rechtstreeks binnen op buitentemperatuur)
• Geluid van buitenaf komt binnen via de luchttoevoeropeningen (beperkt door het gebruik van akoestische luchtverversers)
• Geluidshinder van de ventilator in de woning voor de decentrale systemen
• Toevoerdebiet niet gegarandeerd

Systeem D: balansventilatie

Het systeem bestaat uit:

• permanente mechanische toevoer van verse lucht in de droge ruimtes via het dak of de gevels, met behulp van één of meerdere ventilatoren (de lucht wordt voorverwarmd door warmterecuperatie van de afgevoerde lucht);
• de doorvoer van lucht tussen verschillende ruimtes via spleten onder de deuren (inkorten van de deuren) of via roosters onderaan de deuren of de muren (DO);
• permanente mechanische afvoer van vervuilde lucht uit de vochtige ruimtes via het dak of de gevels met behulp van één of meerdere ventilatoren (meestal na warmterecuperatie).

Voordelen

• Optimaal toe- en afvoerdebiet moeiteloos gegarandeerd
• Efficiënte vochtafvoer
• Biedt een beter comfort dankzij de warmtewisselaar die de binnenkomende lucht voorverwarmt of afkoelt
• Energetisch efficiënt, dankzij de recuperatie van warmte uit de afgevoerde lucht.
• Regelbare toe- en afvoerdebieten
• De toegevoerde lucht kan gefilterd worden (zinvol wanneer de buitenlucht vervuild is of bij gevoelige bewoners)
• Zonder ventilator in de ramen

Nadelen

• Integratie niet vanzelfsprekend bij centrale systemen (ventilator en kanalen), wat een belemmering kan zijn in geval van renovatie
• Hoge installatie- en onderhoudskost
• Geluidshinder van de ventilator in de woning voor de decentrale systemen
• Regelmatig onderhoud door een professioneel is nodig

Hoe integreert u hygiënische ventilatie in de renovatiewerken van de woning?

Renovatiewerken worden vaak gefaseerd uitgevoerd waarbij ventilatie regelmatig over het hoofd wordt gezien. Het is nochtans van belang om al vanaf het begin van de werken een globaal beeld te hebben van hoe ventilatie geïntegreerd zal worden, want
dit heeft een impact op de volledige woning.
Bijvoorbeeld: bij de vervanging van ramen, denk na op welke manier u verse lucht wil binnenbrengen in de woning, overweeg een centraal systeem bij renovatie van de badkamer…

Het komt erop neer te zoeken naar een evenwicht tussen de noden (luchtkwaliteit, thermisch comfort, akoestisch comfort…), de beperkingen van het bestaande gebouw (beperkte ruimte, aanwezigheid van elementen met erfgoedwaarde, stedenbouwkundige vergunning…) en mogelijkheden op vlak van timing en beschikbaar budget voor de werken. Een goede ventilatie van alle ruimtes vereist maatwerk, een doordachte dimensionering van het systeem en een verzorgde uitvoering.

Welke debieten zijn nodig voor een goede basisventilatie van elke ruimte in de woning?

In de norm NBN D50-001 worden de toe- en afvoerdebieten berekend op basis van de oppervlakte van de ruimtes. Deze debieten moeten een goede luchtkwaliteit verzekeren, zonder te veel te ventileren wat dan weer aanleiding zou kunnen geven tot negatieve effecten zoals tocht, afkoeling van de wanden, een te hoog energieverbruik en te droge lucht. De toevoerlucht moet buitenlucht zijn.

Debieten volgens de norm NBN D50-001

De debieten in balance brengen

De oppervlakte van de vochtige ruimtes is over het algemeen kleiner dan die van de droge ruimtes. Het berekenen van de debieten volgens de norm resulteert meestal in lagere debieten voor afvoer dan voor toevoer van lucht. Voor een goede werking moeten de toe- en afvoerdebieten echter gelijk zijn, het is dus aan te raden om de debieten in evenwicht te brengen. ¹

Dat kan als volgt:

• verhogen van het afvoerdebiet in de vochtige ruimtes (verhogen van de ventilatorcapaciteit voor de systemen C en D, of verhogen van de diameter van de afvoerkanalen voor de systemen A en B);
• bijkomende afvoerventielen voorzien in ruimtes waar geen ventilatie-eisen worden opgelegd (bergruimte, dressing…);
• bijkomende afvoerventielen voorzien in de slaapkamers voor systeem C;
• bij systeem D, voor de luchttoevoer in sommige droge ruimtes gebruik maken van
  lucht uit andere ruimtes, onder bepaalde voorwaarden.

Het systeem regelen

De debieten uit de norm worden afzonderlijk berekend voor elke ruimte in een woning. Nochtans is het uitzonderlijk dat alle ruimtes gelijktijdig in gebruik zijn. De regeling laat toe de debieten aan te passen aan de werkelijke behoeften van de gebruikers en zo het energieverbruik te beperken.

Natuurlijke ventilatiecomponenten

Bij natuurlijke ventilatiecomponenten wordt het debiet van de regelbare toe- en afvoeropeningen (RTO en RAO) manueel aangepast, tussen de positie volledig gesloten en volledig open. Er bestaan ook RTO’s en RAO’s met een elektronische regeling (bijvoorbeeld vanop afstand te bedienen).
Tenslotte bestaan er ook RTO’s en RAO’s met automatische regeling (bijvoorbeeld met vochtsensoren).

Mechanische ventilatiecomponenten

Bij mechanische ventilatiecomponenten zijn er verschillende mogelijkheden om de debieten aan te passen: 3-standen schakelaar, tijdsturing, CO₂-detectie, vochtdetectie…
Welk systeem ook gekozen wordt, een permanent minimaal ventilatiedebiet moet gegarandeerd zijn.
De regeling laat dus toe het bedrijfsdebiet te verlagen of te verhogen zonder het volledig uit te schakelen.
Een goede regeling van een mechanisch systeem laat toe om minstens 3 standen voor 3 verschillende debieten te kiezen:

• hoogste stand: ontwerpdebiet in overeenstemming met de norm, geschikt wanneer de gebruikers aanwezig zijn en er veel activiteit is;
• tussenstand: geschikt wanneer de gebruikers aanwezig zijn maar de activiteit beperkt is;
• laagste stand: geschikt voor periodes van afwezigheid (10% tot 20% van het ontwerpdebiet berekend volgens de norm.

Zowel centrale als decentrale systemen kunnen geregeld worden. Dit kan manueel of automatisch. Een automatische regeling in functie van de luchtkwaliteit zorgt ervoor dat de debieten optimaal afgestemd zijn op de noden van de gebruikers, en garandeert dus de beste luchtkwaliteit voor een minimaal energieverbruik.

Risque d’assèchement de l’air

Het risico op uitdroging van de binnenlucht in de winter houdt geen verband met het ventilatiesysteem, maar met een inadequaat debietbeheer. Koude buitenlucht bevat in het algemeen minder vocht dan binnenlucht. Hoe hoger het luchtdebiet van buitenaf, hoe droger de binnenlucht wordt.

Waarom en wanneer moet u uw hygiënisch ventilatiesysteem onderhouden?

Alle onderdelen van het systeem vragen een regelmatige inspectie om mogelijke vervuiling op te sporen. Deze inspectie laat toe om te beoordelen of onderhoud nodig is.

De verschillende onderdelen van het systeem moeten dus gemakkelijk bereikbaar zijn voor inspectie en onderhoud.

Overmatig verbruik en risico op binnenluchtvervuiling

Vervuiling van het ventilatiesysteem leidt tot overconsumptie en lagere debieten, waardoor het risico op binnenluchtvervuiling toeneemt. Regelmatig onderhoud van het systeem is dus noodzakelijk.

Om vervuiling aan de binnenkant van de kanalen te vermijden, moeten deze afgeschermd worden tijdens de volledige duur van de werken, en mag de ventilatie pas worden ingeschakeld als de werf beëindigd is.

Richtlijnen voor de inspectie-en reinigingsfrequentie van de componenten volgens het WTCB (Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf)

• Het onderhoud van natuurlijke toevoeropeningen, filters en ventielen kan door de bewoner zelf worden uitgevoerd.
• De reiniging van de kanalen is voorbehouden aan professionelen die over het nodige gereedschap beschikken. Er bestaan bedrijven die gespecialiseerd zijn in het onderhoud van ventilatiesystemen. Bij voorkeur onderteken je een onderhoudscontract met de installateur of met de fabrikant.

Wat is intensieve ventilatie en hoe past u deze het best toe?

Intensieve ventilatie heeft tot doel de ruimtes tijdelijk te verluchten door deuren en/of ramen kortstondig te openen. Ze zorgt voor een aanzienlijke luchtverversing van een vertrek wanneer de luchtkwaliteit verslechtert (oververhitting, een overvolle ruimte, verfgeuren…).

Droge ruimtes (woonkamer, eetkamer, slaapkamers…) moeten volgens de norm ook uitgerust worden met ramen of deuren naar buiten om, naast basisventilatie, ook intensieve ventilatie mogelijk te maken.

Debieten voor intensieve ventilatie

De netto oppervlakte van de opengaande delen moet minstens gelijk zijn aan:

• 6,4% van de vloeroppervlakte in geval van eenzijdige ventilatie (ramen aan één zijde)
• 3,2% van de vloeroppervlakte in geval van dwarsventilatie (ramen aan twee tegenoverliggende zijden)

Voorbeeld: in een kamer van 10m² met één raam moet het opengaande deel van het raam minstens 6,4% van 10m² zijn = 0,64m².

Keukens moeten hier ook aan voldoen, maar bij gebrek aan een raam kan de intensieve ventilatie verzekerd worden door een extractieventilator of dampkap met een debiet van minstens 200m3/h.

Intensieve ventilatie bij gebrek aan een basisventilatie

Manuele ventilatie door het openen van ramen is nuttig om snel interne polluenten te elimineren, maar het verzekert om verschillende redenen niet continu een goede luchtkwaliteit:

• Ze is intermitterend, terwijl de uitstoot van polluenten continu plaatsvindt,
• Ze is oncomfortabel en energieverslindend in de winter als de ramen voor langere tijd open of half open blijven staan. In dit geval zijn de toevoerdebieten hoog en ongecontroleerd, en veroorzaken ze de afkoeling van de thermische massa van het gebouw (vloeren, muren…).
• Ze is afhankelijk van de goede wil van de bewoners.

In de winter

In woningen zonder basisventilatiesysteem is het openen van ramen echter de enige manier om de binnenlucht te verversen.

In de winter, om te vermijden dat de muren afkoelen, is het aangeraden om te ventileren door de ramen regelmatig korte tijdsspannes te openen, in plaats van één keer een lange periode

Intensieve nachtventilatie

Bij langdurig warme periodes in de zomer kan een woning oververhitten. ‘s Nachts de ramen openen laat toe om, wanneer de buitentemperatuur lager is, de massa van het gebouw af te koelen.

Dit noemen we intensieve nachtventilatie of -koeling.
Deze actie moet gecombineerd worden met buitenzonwering overdag.

Welke ventilatievoorschriften gelden er voor renovatiewerken?

Regelgeving EPB-werken 2017

Als voor uw renovatie een stedenbouwkundige vergunning vereist is, bent u onderworpen aan de wetgeving EPB-Werken (Energieprestatie van Gebouwen) voor alle lokalen waarvan de gebouwschil is gewijzigd. Deze regelgeving bevat eisen voor de basisventilatie. Deze eisen zijn op de norm gebaseerd.

Bij renovatie maakt de wetgeving EPB-Werken onderscheid tussen gerenoveerde en nieuw gecreëerde lokalen. ¹

• Wanneer in een bestaande ruimte ramen worden vervangen, dan moet alleen worden voldaan aan de debieten en eisen voor toevoer van lucht.
• Wanneer het gaat om een nieuw gebouwde ruimte, dan moet worden voldaan aan de debieten en eisen van zowel de luchttoevoer als -afvoer.Si le local est nouvellement créé, il faudra respecter les débits et les caractéristiques des amenées d’air et des évacuations d’air.

Voor de berekening van debieten verwijst de EPB-reglementering naar de norm, maar ze verschilt hiervan op bepaalde punten:

• De EPB-reglementering legt geen limiet voor debieten op.
• Voor droge ruimten zoals de slaapkamer, het bureau en de speelkamer, mag het debiet beperkt worden tot 72 m³/h.
• Bij vervanging of plaatsing van ramen in een gerenoveerde droge ruimte is het ook mogelijk om het toevoerdebiet te berekenen aan de hand van de breedte van het raam (45 m³/h per lopende meter raam).

Voor de minimumstand van regelbare afvoeropeningen (RAO) wijkt de EPB af van de norm: terwijl de norm een opening vereist die de doorgang van 15 tot 25% van het nominale debiet toelaat, eist de EPB dat dit debiet niet hoger is dan 15% (onder 50Pa).

De EPB geeft ook complementaire aanbevelingen: plaats de RTO’s en RAO’s 1,8m boven de grond en voorkom het binnendringen van dieren en regenwater.

Meer info

Voor meer informatie, bekijk het vademecum EPB-Werkzaamheden 2017 op de website leefmilieu.brussels.

Andere regelgeving

• De Gewestelijke Stedenbouwkundige Vergunning (GSV) is van toepassing op nieuwe of gewijzigde woningen waarvoor een stedenbouwkundige vergunning vereist is. ² Ze schrijft een ventilatievoorziening (natuurlijke of mechanische) voor in keukens, badkamers en wc’s. Het betreft een basisventilatie zoals beschreven in de norm, hoewel de GSV er niet rechtstreeks naar verwijst
• De Huisvestingscode is van toepassing op verhuurde woningen. Hij verplicht dat ruimtes geventileerd kunnen worden via een raam of met een ventilatiesysteem in overeenstemming met de norm.

Ventilatiewerken die een stedenbouwkundige vergunning kunnen vereisen

Het installeren van een ventilatiesysteem kan op zich het indienen van een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning vereisen. Dat is het geval wanneer de werken een (zelfs lichte) wijziging veroorzaken die zichtbaar is vanaf de openbare ruimte. Bijvoorbeeld: het plaatsen van roosters in de raamprofielen of in de straatgevelmuren, het plaatsen van een ventilatietoestel dat zichtbaar is aan de straatgevel…

Conclusie

Ventilatie is alleen maar verplicht volgens de regelgevingen (EPB, GSV, Huisvestingscode) in bepaalde gevallen, bij het aanvragen van een stedenbouwkundige vergunning of bij het verhuren. Een goede luchtkwaliteit binnenshuis is echter essentieel voor de gezondheid van de bewoners en de bewoonbaarheid van het gebouw.

Het is daarom sterk aan te raden om de norm te volgen zelfs wanneer dit niet vereist is. Ze is de referentie op het vlak van “goede praktijk” inzake de ventilatie.

Zijn de hygiënische ventilatiesystemen van een woning luidruchtig?

Of het systeem nu natuurlijk of mechanisch is, hygiënische ventilatie kan aanzienlijke geluidsoverlast veroorzaken, zowel in de woning als voor de omwonenden. In de praktijk worden te luidruchtige systemen uiteindelijk door de gebruikers uitgeschakeld, wat ten koste gaat van de luchtkwaliteit. Voor elke situatie bestaan er echter oplossingen.

Het is dan ook essentieel om het akoestische aspect vanaf het ontwerp van het systeem te bestuderen en mee te nemen.