Onze publicaties 
Veel gebouwen hebben oude liften die een opmerkelijk erfgoed vormen, maar die ook beveiligd moeten worden. In Brussel hebben al 437 liften een attest van historische waarde gekregen. Voor deze liften geldt een verlenging van de termijn om aan de voorschriften te voldoen tot eind 2027. Daarnaast moeten ze sinds eind 2025 beschikken over een moderniseringsplan (inclusief een overeenkomst voor de uitvoering van de werkzaamheden) van een liftinstallateur.
Als uw lift nog geen attest van historische waarde heeft, wacht dan niet te lang om dit aan te vragen. Zodra deze stap gezet is, kan Homegrade u gratis advies geven voor de uitvoering van de moderniseringswerken.
Maar wat is een historische lift eigenlijk?
Een historische lift is een installatie die vóór 1958 in gebruik is genomen en waarvoor een attest van historische waarde is afgeleverd door Urban.brussels. In het Brussels Gewest telt men meer dan 2000 liften die vóór die datum in gebruik zijn genomen.
De veiligheid van liften wordt in België geregeld door het koninklijk besluit van 9 maart 2003. De verschillende wijzigingen daarvan hebben de weg vrijgemaakt om beter rekening te houden met de erfgoedwaarde van liften met historische waarde, terwijl tegelijkertijd de veiligheid wordt gegarandeerd van de gebruikers en de professionals die belast zijn met het onderhoud.
“We willen de Brusselaars eraan herinneren dat Homegrade gratis diensten aanbiedt om hen te begeleiden bij hun moderniseringsprojecten. Er bestaan oplossingen om de erfgoedwaarde van hun lift te behouden en tegelijkertijd te voldoen aan de veiligheids- en moderniseringseisen“, zegt Lauréline Tissot, adviseuse bij Homegrade.”
Versoepelingen voor historische liften
Het attest van historische waarde betekent niet dat de lift beschermd is en stelt niet vrij van het uitvoeren van moderniseringswerkzaamheden. Het doel is om (mede-)eigenaars te helpen hun liften zoveel mogelijk te behouden, meer bepaald door het uitstellen van de termijnen voor het conform maken, en versoepelde veiligheidsmaatregelen.
In maart 2024 zijn, naar aanleiding van de wijziging van het koninklijk besluit van 2003, de versoepelingen inzake de toepassing van bepaalde veiligheidsnormen officieel vastgelegd voor liften met een erkende historische waarde1. Deze nieuwe richtlijnen maken het in veel gevallen mogelijk om de visuele impact van de veiligheidsmaatregelen te beperken. Zo is bijvoorbeeld de vereiste minimumhoogte van de borstwering (veiligheidshek) van liften in een open schacht verlaagd tot 2,50 m aan de voorzijde en tot 1,80 m aan de overige zijden, tegenover respectievelijk 3,50 m en 2,50 m voor niet-historische liften.
Aandachtspunt: de risicoanalyse
De modernisering van een oude lift houdt in dat er een risicoanalyse moet worden uitgevoerd door een Externe Dienst voor Technische Controle (EDTCT). Deze laatste brengt een verslag uit waarin de elementen worden aangewezen die niet meer aan de voorschriften voldoen en waarvoor beveiligingswerken moeten worden uitgevoerd.
“Wanneer werd deze risicoanalyse uitgevoerd?”, dat is een cruciale vraag om te stellen. Als deze dateert van vóór de versoepelingen, kan ze gebaseerd zijn op verouderde aanbevelingen. De meest ervaren liftinstallateurs houden geen rekening met de analyse en verwerken de versoepelingen rechtstreeks in hun offertes.
Maar af en toe bevatten sommige offertes oplossingen die nauwkeurig aansluiten bij de analyse en die daardoor niet langer nodig zijn. Het niet toepassen van de versoepelingen kan leiden tot zwaardere, duurder uitvallende en ingrijpender werken … terwijl die niet vereist zijn
“Er zijn twee belangrijke redenen waarom we onze oude lift willen moderniseren. Naast de veiligheidsaspecten, die we niet mogen verwaarlozen, willen we dit bijna 100 jaar oude erfgoed behouden. Onze lift dateert van 1937. De zorg waarmee de lift in het gebouw is geïntegreerd, de originaliteit van de sluiting van de liftschacht en de vorm van de bordesdeuren zorgen voor een onmiskenbare historische, technische en esthetische waarde waar we trots op zijn,” zegt mevrouw B., mede-eigenares van een gebouw in Brussel-Stad.
Het advies van Homegrade
Als dat voor u makkelijker is, kunt u overwegen om de modernisering van uw lift in fasen uit te voeren. Wij raden u echter aan om vanaf het begin een volledige offerte aan te vragen die het totale kostenplaatje van de werkzaamheden berekent.
Hoe kan Homegrade u helpen?
De dossiers zijn vaak complex en er zijn veel verschillende actoren bij betrokken. Daarom biedt Homegrade zijn steun aan bij:
- Het in herinnering brengen van de wettelijke verplichtingen en de versoepelingen van bepaalde normen die van toepassing zijn op de historische liften;
- Het analyseren van bestekken en het controleren of de voorgestelde werkzaamheden voldoen aan de erfgoedkenmerken die vermeld staan in het attest van historische waarde;
- Het beoordelen van de haalbaarheid van bepaalde werkzaamheden, vooral in verband met de versoepelingen.
Voor meer informatie nodigt Homegrade u uit om zijn infofiche Historische liften, moderniseringswerken te bekijken. Hierin worden niet alleen essentiële begrippen behandeld, maar ook praktisch advies en interessante oplossingen voor het beheren van de meest voorkomende risico’s vanuit erfgoedoogpunt. En om een liftinstallateur te vinden, kunt u het “Register van erfgoedberoepen” raadplegen.
