Traditionele kalkpleister
De neoclassicistische gevels worden gekenmerkt door hun gladde, geschilderde pleisterwerk dat zorgt voor de bescherming van de bakstenen muur. Het pleisterwerk is gemaakt met behulp van een mortel bestaande uit kalk (het ), zand (het ) en water. Het is gewoonlijk opgebouwd uit drie opeenvolgende lagen:

Aanbrengen van pleister in drie lagen
- Binnen
- De ruwlaag is een hechtlaag bestaande uit mortel met grof zand, die in een dunne laag op de baksteen wordt gespoten;
- De raaplaag vormt een laag van één tot twee centimeter dik, waarvan het ruwe oppervlak een goede hechting biedt aan de afwerklaag.
Aan de mortel worden vaak dierenharen toegevoegd om de cohesie te vergroten; - De afwerklaag bestaat uit mortel met fijn zand. Deze laag is erg dun en wordt gladgestreken met een .
- Een verflaagzorgt doorgaans voor de bescherming van de pleisterlagen op de neoclassicistische gevels in Brussel. Tot het begin van de 20e eeuw ging het meestal om olieverf.
- Buiten
Decoratieve elementen in reliëf
De sierlijsten van de vensteromlijsting en die welke de horizontale gevelverdelingen van de gevel accentueren, werden met behulp van mallen in de natte pleister getrokken.
Complexere decoratieve elementen, zoals guirlandes die de raambogen sieren, konden door middel van gietwerk worden gemaakt en vervolgens op de gevel worden bevestigd.


Luchtkalk, hydraulische kalk of cement?
Van de oudheid tot het begin van de 20e eeuw was kalk het bindmiddel bij uitstek voor het maken van metsel- of pleistermortel. Sommige kalksoorten harden uit bij contact met de lucht, deze worden “luchtkalk” genoemd; andere harden uit in contact met water, deze worden “hydraulische kalk” genoemd.
Aan het begin van de 19e eeuw verschijnt een nieuw bindmiddel, cement, dat in de 20e eeuw de overhand krijgt. Het biedt een betere mechanische weerstand dan kalk en hardt sneller uit. Deze eigenschappen hebben echter een keerzijde: in tegenstelling tot kalk is cement zeer weinig waterdampdoorlatend en wanneer het wordt gebruikt voor het aanbrengen
van pleisterwerk, ontstaan er meer scheuren.
Veranderingen in de loop van de tijd
Talrijke neoclassicistische gevels zijn in de loop der tijd gewijzigd: het verwijderen van de pleisterlaag om de baksteen zichtbaar te maken, het aanbrengen van een pleisterlaag die baksteen imiteert, het plaatsen van gelijmde steenstrips,
een eenvoudige cementering…
Wanneer deze ingrepen van slechte kwaliteit zijn, bieden de renovatiewerkzaamheden een gelegenheid om het oorspronkelijke uiterlijk van de gevel te herstellen. Ze kunnen ook bijdragen aan de verbetering van de thermische prestaties
van het gebouw (zie “Kun je het vernieuwen van de bepleistering combineren met isolatie?“).
