De rentabiliteit van een installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen, batterijen en Plug&Play installaties

Welke financiële stimulansen zijn er om de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen te stimuleren?

De groenestroomcertificaten (GSC)

In Brussel is het systeem van groenestroomcertificaten nog steeds van toepassing. Het gaat om financiële steun die door BRUGEL wordt toegekend op basis van de elektriciteit geproduceerd door uw zonnepanelen.

Uw productie van groene energie geeft u recht op groenestroomcertificaten gedurende 10 jaar.
Deze certificaten kunnen worden doorverkocht aan een erkende speler, bijvoorbeeld uw energieleverancier of Elia.

Toekenningspercentage van GSC (1 april 2026)

P* ≤ 5 kWc: 2,055 GSC/MWh
P* 5-36 kWc: 1,739 GSC/MWh

*P = Geïnstalleerd vermogen

Opmerkingen:

• Zodra uw installatie door BRUGEL gecertificeerd is, blijft het toekenningspercentage gedurende 10 jaar vast vanaf de datum van de AREI-keuring;
• Het toekenningspercentage van de GSC evolueert in de tijd, het zal in Brussel wellicht veranderen voor toekomstige installaties;
• Vanaf 1 januari 2026 moet de installateur voor een installatie van maximaal 5kWp REScert-gecertificeerd zijn en een HE-certificaat voorleggen.

Meer info over de certificering van de installatie en over het mechanisme van groenestroomcertificaten: www.brugel.brussels

Elektriciteitstarief voor de Brusselse prosumenten

Elektriciteitsproductie

In Brussel is het compensatieprincipe (terugdraaiende teller) sinds 2021 afgeschaft. Alle Brusselse prosumenten moeten een bidirectionele meter hebben waarmee het verschil tussen de elektriciteit die uit het net wordt gehaald en de elektriciteit die op het net wordt geïnjecteerd, kan worden bepaald en gemeten. De Brusselse gezinnen betalen de volledige kostprijs van een kWh wanneer die van het net wordt afgenomen. Met dit tariferingssysteem in het Brussels Gewest gebruiken elektriciteitsproducenten het distributienet niet als een batterij, en daarom wordt geen prosumententarief toegepast.

Het is daarom interessanter om de elektriciteit die door de zonnepanelen wordt opgewekt direct en gratis te verbruiken en zo min mogelijk elektriciteit uit het net te gebruiken, om de kosten van de elektriciteitsrekening zo laag mogelijk te houden.

Wanneer de zon schijnt, wekken uw fotovoltaïsche zonnepanelen elektriciteit op. Dat is het beste moment om deze te verbruiken. Deze elektriciteit is gratis, schoon, hernieuwbaar en wordt rechtstreeks bij u thuis
geproduceerd.

Doorverkoop van elektriciteit

Sinds het einde van de compensatie zijn de energieleveranciers in Brussel verplicht om het elektriciteitsoverschot dat op het net wordt geïnjecteerd, terug te kopen zonder daar nettarieven en taksen op toe te passen. Deze aankoopprijs varieert naargelang van de marktontwikkelingen en de strategie van de leveranciers.

Gezinnen worden niet onderworpen aan btw-verplichtingen voor de verkoop van hun productieoverschot als ze niet btw-plichtig zijn en als de installaties een vermogen hebben dat kleiner is dan of gelijk is aan 10 kW. Over het algemeen wordt de doorverkochte elektriciteit voor producenten automatisch verrekend
op de energierekening.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met uw energieleverancier of zijn website raadplegen.

U kunt uw productieoverschot ook doorverkopen en delen met een of meer personen die in het Brussels Gewest wonen. Raadpleeg voor meer informatie onze pagina “Fotovoltaïsche zonnepanelen –
De energiegemeenschappen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest” :

Energie

Adviezen

Fotovoltaïsche zonnepanelen – De energiegemeenschappen in het Brussels hoofdstedelijk gewest

Zelfverbruik verhogen

Om optimaal te kunnen profiteren van uw zonne-energieproductie, is het raadzaam om uw zelfverbruik te stimuleren. Daarom wordt aanbevolen huishoudelijke apparaten overdag te gebruiken en ze op een later tijdstip in te schakelen om de behoeften over de hele periode met zonlicht te spreiden.

Ook kan het zinvol zijn om een timer te plaatsen op apparaten voor warmwaterproductie, zoals een elektrische boiler in de badkamer of een boiler onder de gootsteen, zodat het water overdag wordt verwarmd in plaats van continu 24 uur per dag.

Raadpleeg voor meer informatie onze pagina “Fotovoltaïsche zonne-panelen”:

Energie

Adviezen

Fotovoltaïsche zonnepanelen installeren: nuttige informatie

Het plaatsen van fotovoltaïsche zonnepanelen komt zowel het milieu als uw portemonnee ten goede.

Daarnaast verbetert het uw EPB-certificaat: uw gebouw produceert een deel van zijn eigen energiebehoeften, waardoor het in aanmerking genomen theoretische verbruik afneemt.

Is het interessant om batterijen te koppelen aan een fotovoltaïsche zonnepaneelinstallatie?

Een batterij is een systeem waarmee elektriciteit die door fotovoltaïsche zonnepanelen wordt opgewekt en niet onmiddellijk wordt gebruikt, kan worden opgeslagen voor later gebruik. De opgewekte elektriciteit kan dan worden gebruikt tijdens periodes zonder zon, zoals op bewolkte dagen, ’s avonds of ’s nachts.

Dankzij elektriciteitsopslag kunnen prosumenten hun aandeel in zelfverbruik en dus zelfvoorziening vergroten.
Als we een installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen zonder batterijen vergelijken met een installatie met batterij, kan het aandeel zelfvoorziening stijgen van ± 30-35% zonder batterij tot 60-70% met batterij

De prijs van thuisbatterijen is nog steeds hoog, variërend van € 1 500 tot € 8 000 voor modellen van 3 tot 15 kWh. Deze prijs is uiteraard afhankelijk van het merk, het type batterij en de opslagcapaciteit ervan.

De rentabiliteit van de investering in een thuisbatterij hangt af van de aankoopprijs, de opslagcapaciteit, de levensduur, het rendement en het aandeel van het zelfverbruik van het gezin. Onder standaardomstandigheden in 2025 is een batterij rendabel in 7-9 jaar.

Het is belangrijk op te merken dat investeren in een thuisbatterij gekoppeld aan een installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen niet zorgt voor onafhankelijkheid van het elektriciteitsnet.

Een batterij is efficiënt voor het opslaan van elektriciteit die overdag wordt geproduceerd om ‘s nachts te gebruiken, maar laat geen seizoensgebonden opslag toe. De productie van zonne-energie tijdens de donkerste maanden is over het algemeen onvoldoende om overdag aan de behoeften van het huishouden te voldoen, waardoor de opslagmogelijkheden voor de nacht minimaal en ontoereikend zullen zijn.

Omgekeerd is de batterij ‘s zomers door de langere zonneschijn al snel opgeladen. Als deze te veel energie opslaat, zal ze ’s nachts niet de tijd hebben om te ontladen.

De eerste kWh die worden opgeslagen, zijn dus het meest nuttig en het meest rendabel. Een batterij is doorgaans voldoende wanneer de capaciteit ervan tussen 0,01% en 0,02% van de jaarlijkse behoefte ligt. Boven dat percentage zal het aandeel zelfverbruik maar zeer licht stijgen.

Aandachtspunten bij de aankoop van een batterij:

• De prijs blijft hoog en er is geen financiële steun bij de aankoop
• De verliezen zijn hoog (+/- 25%), waardoor het verwachte rendement daalt
• De opslagcapaciteit is beperkt in hoeveelheid en in tijd
• Er zijn veel ecologische gevolgen (zeldzame materialen, transport, recycling)

Conclusie

Conclusie: de terugverdientijd is relatief lang en wordt vaak onderschat. Een batterij slaat elektriciteit op; ze produceert er geen. De gevolgen voor het milieu zijn dan ook relatief groot.

Zijn Plug&Play fotovoltaïsche installaties interessant?

Sinds 17 april 2025 is het voortaan mogelijk om fotovoltaïsche Plug&Play installaties te plaatsen: Zonnepaneel en/of batterij. Een Plug&Play installatie wordt rechtstreeks op een stopcontact aangesloten. Deze systemen zijn zeer eenvoudig te installeren, en vergen geen tussenkomst van een professional.

Alvorens te investeren in deze systemen raden we u aan om een aantal zaken te controleren:

• Voldoet mijn elektrische installatie aan de voorschriften?
• Is het materiaal goedgekeurd voor België? Controleer dit op Synergrid – Plug & Play-homologatie
• Moet ik een stedenbouwkundige vergunning aanvragen? Neem contact op met de dienst Stedenbouw van uw gemeente.
• Moet ik het akkoord van de mede-eigendom vragen? Controleer dit in de basisakte of het reglement van interne orde van de mede-eigendom.
• Kan ik mijn installatie voldoende stevig plaatsen en de risico’s van vallen vermijden?
• Is de locatie die ik heb gekozen geschikt en zonder schaduw voor mijn zonnecollectoren?

De kosten van een Plug & Play-installatie zijn laag, omdat de productie vrij gering zal zijn en doorgaans beperkt blijft tot 2 fotovoltaïsche zonnepanelen. Houd er wel rekening mee dat u voor dit type installatie geen groenestroomcertificaten kunt ontvangen

Melden op Sibelga

Na de installatie moet u uw systeem verplicht melden op de website van Sibelga:

• Melding fotovoltaïsche installatie
• Melding batterij

Net als bij een vaste installatie moet uw elektriciteitsmeter worden vervangen door een bidirectionele meter. Sibelga installeert deze gratis.

In tegenstelling tot vaste fotovoltaïsche installaties, die positief in aanmerking worden genomen in het EPB-certificaat, wordt er geen rekening gehouden met Plug & Play-installaties en hebben deze geen invloed op het resultaat van het EPB-certificaat.

Hoe bereken je het rendement op je investering van een conventionele fotovoltaïsche installatie?

Ruwe berekening van de terugverdientijd voor een klassieke fotovoltaïsche installatie (geen Plug & Play) op een plat of hellend dak, geïnstalleerd door een Brussels gezin:

• Dak in goede staat en geïsoleerd
• Elektriciteitsverbruik van het gezin: 3.000 kWh/jaar
• Elektriciteitscontract: verbruikstarief = € 0.35/kWh (enkelvoudig) en injectietarief = € 0.03/kWh
• Controle van de oriëntatie van het dak op www.zonnekaart.brussels

Simulatie en benaderende berekening

Voor een installatie van 10 panelen, ofwel ongeveer 5 kWp, geplaatst in 2026 met een toekenningspercentage van 2,055 GSC/MWh, zal de geschatte productie ongeveer 4500 kWh/jaar = 4,5 MWh/jaar bedragen.

Er zijn 3 financiële voordelen die worden gecombineerd:

1. De groenestroomcertificaten:
   4.5 MWh/jaar X 2.055 GSC/MWh = 9.2 GSC/jaar tegen de gegarandeerde prijs van € 65/GSC = € 598 €/jaar
2. Het zelfverbruik, dat doorgaans 1/3 van de productie vertegenwoordigt:
   1.000 kWh X € 0.35/kWh = € 350/jaar
3. De doorverkoop van het productieoverschot
   4500 kWh geproduceerd – 1000 kWh verbruikt = 3500 kWh
   3500 kWh X € 0.03/kWh = € 105/jaar

Met uw fotovoltaïsche installatie verdient/bespaart u 598 + 350 + 105 = € 1053/jaar

Als uw installatie van 10 panelen € 7000 heeft gekost, dan hebt u € 7000/€ 1053/jaar = 6,6 jaar nodig om deze terug te verdienen. Deze termijn kan nog worden verkort als u de groenestroomcertificaten en/of het productieoverschot tegen een hogere prijs doorverkoopt.

Simulatie en ruwe berekening voor een batterij

In dit voorbeeld zorgt een goed gedimensioneerde batterij (3 tot 6 kWh) er over het algemeen voor dat het zelfverbruik verdubbelt. Dit stijgt van 1000 kWh naar 2000 kWh. De financiële winst van deze batterij bedraagt:

1000 kWh extra geproduceerde en zelfverbruikte energie = 1000 kWh x € 0,35/kWh = € 350/jaar

• 25% verlies per 1000 kWh geleverd door de batterij = 250 kWh x € 0,03/kWh = € 7,50
• 1000 kWh die niet worden doorverkocht = 1000 kWh x € 0,03/kWh = € 30

Dat komt neer op een jaarlijkse besparing van € 350 – € 7,50 – € 30 = € 312,50