Onze publicaties 
Naast de nationale norm die akoestische criteria voor woningen vastlegt (hier in zeer vereenvoudigde vorm weergegeven), heeft het Brussels Gewest zijn eigen wetgeving inzake geluidshinder en buurtlawaai.
Ter informatie: deze infofiche bevat de artikelen van het Burgerlijk Wetboek die betrekking hebben
op dit onderwerp.
Welke nationale norm regelt de akoestiek van woningen?
De norm NBN S 01-400-1 definieert akoestische criteria voor gebouwen die geheel of gedeeltelijk bestemd zijn voor bewoning. De norm omvat de volgende aspecten:
- Luchtgeluidsisolatie (stemmen, muziek, enz.)
- Contactgeluidsisolatie (voetstappen, valgeluiden en verplaatsen van voorwerpen, enz.)
- Luchtgeluidsisolatie van gevels
- Geluidsniveau van technische installaties
- Nagalm in hallen en trappenhuizen voor gemeenschappelijk gebruik
De norm definieert drie prestatieklassen: A, B en C (waarbij C de minimale drempel is).
Klasse A
Klasse B
Klasse C
De meeste bestaande gebouwen voldoen niet aan deze norm, die in 1977 werd ingevoerd en in 2008 en 2022 werd verscherpt. Nieuwe of gerenoveerde gebouwen met een stedenbouwkundige vergunning van na 1 januari 2023 moeten minimaal klasse C halen (B tussen twee aangrenzende nieuwe gebouwen). De klassen A en B
zijn alleen vereist op specifieke aanvraag of verbintenis van de bouwheer.
De nationale akoestische norm, die bouwprofessionals moeten kennen en naleven, definieert regels voor goede praktijken. Hoewel ze geen wet is, vormt ze een referentie voor de rechtbanken.
Buildwise biedt zijn leden (waaronder alle aannemers) een Normen-Antenne akoestiek, specifieke publicaties en rekentools. De TV 281 biedt kant-en-klare bouwoplossingen om te voldoen aan de eisen voor isolatie tegen luchtgeluid en contactgeluid in woongebouwen, afhankelijk van de verschillende prestatieniveaus.
Bouwprofessionals en beheerders van lawaaierige instellingen kunnen gratis advies inwinnen bij een akoesticus via de Facilitator Duurzame Gebouwen. Particulieren kunnen voor projecten zonder architect terecht
bij Homegrade voor soortgelijk advies.
Kwaliteit van de isolatie tussen aangrenzende woningen
Voor luchtgeluid specificeert de norm meer bepaald een prestatie van geluidsverzwakking tussen woningen. Voor contactgeluid stelt ze een maximaal toegestaan geluidsniveau vast in een woning, afkomstig
van de buren.
Vergelijkende tabel van lucht- en contactgeluiden per klasse
| Classe A | Classe B | Classe C | |
|---|---|---|---|
Verzwakking van luchtgeluid (min.waarde) | 62 dB | 58 dB | 54 dB |
| Isolatie tegen contactgeluid (max.waarde ) | 44 dB | 48 dB | 52 dB |
Geluid van technische installaties
Het geluid van technische uitrustingen wordt gemeten gedurende een representatieve periode. De norm legt maximale toelaatbare geluidsniveaus vast in de eigen ruimte en in de aangrenzende woningen.
Ze is strenger voor langdurige geluiden (pompen, verwarming, ventilatie, sanitair, enz.) dan voor korte geluiden (liften, gemotoriseerde deuren, opstarten van toestellen, enz.), met strengere eisen (straffactor van 5 dB)
voor tonale geluiden, die intenser zijn op een specifieke frequentie.
Vergelijkende tabel van langdurige en kortdurende geluiden per klasse
| Type de local | Classe A, Classe B | Classe C | |
|---|---|---|---|
| Lange duur (max.waarde) | Slaapkamer, studeerruimte | 24 dB | 24 dB |
| Lange duur (max.waarde) | Woonkamer, eetkamer, badkamer, keuken | 26 dB | 29 dB |
| Korte duur (max.waarde) | Slaapkamer, studeerruimte | 29 dB | 34 dB |
| Korte duur (max.waarde) | Woonkamer, eetkamer, badkamer, keuken | 34 dB | 39 dB |
Concreet
Een nieuwe constructie kan niet aan de akoestische normen voldoen als deze aan de bestaande gemene muur wordt bevestigd. Er is een aparte muur nodig, die met zacht, vezelachtig materiaal van de oude muur wordt gescheiden en geen verbinding heeft met de gevel of afvoerleidingen.
Wanneer klasse A of B wordt voorgeschreven, wordt na de werkzaamheden een controle uitgevoerd
aan de hand van geluidsmetingen. Uit alarmerende statistieken blijkt dat in 60% van de gevallen een slechte uitvoering van zwevende dekvloeren hun doeltreffendheid tegen contactgeluiden in gevaar brengt.
De kostprijs van akoestische prestaties
Aangezien basisklasse C de minimaal vereiste prestatie is, brengt deze in theorie geen extra kosten met zich mee. In de praktijk is echter vaak akoestische monitoring van de bouwplaats noodzakelijk om dit minimumniveau te garanderen, wat extra kosten met zich meebrengt.
De extra kosten voor een betere akoestische isolatie bedragen 10%, maar kunnen variëren afhankelijk van de gekozen isolatieklasse en de kwaliteit van de monitoring.
Om aan de norm te kunnen voldoen, is de medewerking van een akoesticus nodig, van het ontwerp tot de afwerking.
Een akoesticus kan uitvoeringsfouten opsporen, waaronder details zoals het inbouwen van tegenover elkaar liggende stopcontacten in de gemeenschappelijke muur, waardoor geluid tussen woningen wordt verspreid.
Van ontwerp tot uitvoering, elke fase van het project bevat valkuilen die de akoestische isolatie kunnen tenietdoen: selectie en implementatie van dempings- en ontkoppelingssystemen (muren, vloeren, verlaagde plafonds), voorbereiding van de ondergrond en aanbrengen van de dekvloer, plaatsen van bekledingen en plinten, integratie van leidingen, keuze en plaatsing van elektriciteitskasten, ontwerp en installatie van de ventilatie, enz.
Wat zegt de Brusselse wetgeving inzake geluidshinder?
In het kader van de ordonnantie van 17 juli 1997 betreffende de strijd tegen geluidshinder in een stedelijke omgeving, heeft de Gewestregering het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voorzien van besluiten die kracht van wet hebben
en heeft zij Leefmilieu Brussel belast met de toepassing ervan op verschillende gebieden, zoals:
- Bestrijding van buurtlawaai
- Bestrijding van het lawaai en de trillingen afkomstig van ingedeelde inrichtingen
- Bestrijding van het lawaai van luchtverkeer
- Bestrijding van het lawaai van speciale geluidstoestellen (sirenes)
- De voorwaarden voor het verspreiden van versterkt geluid in voor publiek toegankelijke inrichtingen
Het gewestelijk portaal RuisInfo identificeert de bronnen van geluidshinder en informeert de Brusselaars over de te volgen procedures in geval van aanhoudende problemen. De website van Leefmilieu Brussel geeft een gedetailleerde beschrijving van het wettelijk kader voor de preventie van geluidshinder.
Bestrijding van buurtlawaai
De kwesties rond buurtlawaai worden geregeld door een wettekst: het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 21 november 2002 betreffende de strijd tegen het buurtlawaai.
Deze tekst definieert periodes (A, B en C, van minst tot meest streng) die overeenkomen met uren en dagen van de week, en past de eisen (maximaal toegestane geluidsniveaus) aan op basis van de zones van het GBP (Gewestelijk Bestemmingsplan), vereenvoudigd door Leefmilieu Brussel in Geluidsgebieden .
Tabel met geluidslimieten voor buurtlawaai per type periode
| Week | Zaterdag | Zondag en feestdagen | |
|---|---|---|---|
| 7.00 u tot 19.00 uur | Periode A | Periode B | Periode C |
| 19.00 uur tot 22.00 uur | Periode B | Periode C | Periode C |
| 22.00 uur tot 7.00 uur | Periode C | Periode C | Periode C |
De grenswaarden voor specifiek geluid worden gemeten aan de buitenkant van een bewoond gebouw (woning of andere), waar de overlast door de klager wordt ervaren. Het besluit definieert ook waarden voor incidentele overschrijdingen en het aantal keren dat deze overschrijdingen mogen voorkomen.
Tabel met geluidslimieten per zone en per periode
| Zone | Periode A | Periode B | Periode C | |
|---|---|---|---|---|
01 | Woongebied met residentieel karakter | 42 dB | 36 dB | 30 dB |
| 02 | Woongebied | 42 dB | 39 dB | 33 dB |
| 03 | Gemengd gebied of gebied voor uitrustingen van collectief belang of van openbare diensten | 42 dB | 42 dB | 36 dB |
| 04 | Sterk gemengd gebied of gebied van gewestelijk belang | 51 dB | 45 dB | 39 dB |
| 05 | Administratiegebied | 54 dB | 48 dB | 42 dB |
| 06 | Stedelijk industriegebied, gebied voor haven- en vervoeractiviteiten | 60 dB | 54 dB | 48 dB |
De grenswaarden voor de overschrijdingen worden binnen een woning gemeten. De overschrijding is het verschil tussen het achtergrondgeluid (gemeten zonder de bron) en het geluid dat wordt gemeten terwijl de bron in werking is. Standaard is het achtergrondgeluid 24 dB.
Tabel met grenswaarden voor overschrijdingen per type ruimte en periode
| Type van ruimte | Periode | Normale en tonale overschrijding | Impulsoverschrijding |
| Rustruimte | C | 3 dB | 5 dB |
| Rustruimte | A en B | 6 dB | 10 dB |
| Woonruimte | Alle | 6 dB | 10 dB |
| Dienstruimte | Alle | 12 dB | 15 dB |
De eisen van het besluit worden gedetailleerd beschreven op de website van Leefmilieu Brussel – Buurtlawaai:welke wetgeving voor Brussel?
Het Ruisinfo-portaal informeert u over aanbevolen minnelijke schikkingen. Als deze mislukken, kunt u daar een klacht indienen tegen een buur, net zoals uw buren een klacht tegen u kunnen indienen. Als het probleem terugkerend en meetbaar is, installeert de Inspectie Leefmilieu Brussel bij de klager een geluidsmeter voor een periode die representatief is voor de geluidsoverlast en en wordt het geluidsniveau en de overschrijding van de achtergrondgeluidsniveaus gemeten, overeenkomstig de Brusselse regelgeving. Als de criteriavan het besluit worden overschreden, kan het de veroorzaker van de overlast op straffe van een boete verplichten werkzaamheden uit te voeren om in overeenstemming te zijn met het besluit.
Een klacht is niet ontvankelijk als de overlast te wijten is aan een zwakke scheidingswand (zoals vaak het geval is in Brussel, waar sommige mensen hun buren hun neus horen snuiten). In dat geval is het beter om met
je buren af te spreken om die scheidingswand te verbeteren.
Hulp nodig?
Homegrade kan u helpen bij het vinden van de juiste technische oplossing. Deze kan soms eenvoudig zijn (“low tech”) maar is vaak gebaseerd op de Code van goede akoestische praktijken .
Wat bepaalt het Burgerlijk Wetboek inzake burenhinder en geluid?
Burenrelaties
Het Burgerlijk Wetboek, dat sinds 1804 vrijwel ongewijzigd was gebleven, werd in september 2021 gemoderniseerd. In Titel 5 van Boek 3 over goederen definieert het nieuwe Burgerlijk Wetboek twee begrippen:
Art. 3.101
Bovenmatige burenhinder
Het geluid van activiteiten (muziek, dieren, gereedschap, enz.) is normaal in de buurt. Het is de buitensporige intensiteit ervan die een abnormale en strafbare overlast vormt.
Art. 3.102
Voorkomen van bovenmatige burenhinder
Als u zich zorgen maakt over de akoestische gevolgen van toekomstige werkzaamheden bij uw buren, zoals het inbouwen van een trap of leidingen, kunt u al vóór aanvang van de werkzaamheden een procedure aanspannen bij de vrederechter.
Artikel 3.111 blijft dubbelzinnig ten aanzien van akoestische normen wanneer het wordt toegepast op woningen:
Art. 3.111
Recht om tegen een gemene muur aan te bouwen
De mede-eigenaar van een gemene muur mag tegen deze muur aanbouwen en daarin alle werken
of beplantingen aanbrengen tot de helft van de dikte ervan, op voorwaarde dat hij de toestemming van zijn buur heeft gekregen voor de uitvoeringsmodaliteiten.
Gemene muur: let op met sleuven en verankeringen
Elke sleuf in een gemene muur verzwakt de akoestische isolatie tussen eigendommen en kan een bron van conflicten zijn. Technische installaties en leidingen moeten er met trillingsdempende voorzieningen aan worden bevestigd. Wees waakzaam!
Bovendien is het, zoals hierboven vermeld, onmogelijk om de nationale norm NBN S 01-400-1 na te leven door een nieuwe constructie in de bestaande gemeenschappelijke muur te verankeren. Er moet een volledig onafhankelijke nieuwe muur worden gebouwd in overeenstemming met TV 281.
Hoe los je een geluidsconflict met je buren het best op?
Kies voor een gesprek met je buren
Het is nuttig om uw rechten en plichten te kennen, maar geef altijd de voorkeur aan een minnelijke schikking van problemen in verband met buurtlawaai, indien nodig met de gratis hulp van een gemeentelijke bemiddelaar. Een compromis, hoe onvolmaakt ook, is beter dan een rechtszaak om goede burenrelaties in stand te houden.
Voor meer informatie kunt u onze infofiche Burenconflicten door lawaai raadplegen.
Burenconflicten door lawaai – Uw rechten en plichten
Homegrade: hoe kunnen wij u helpen?
Homegrade ondersteunt u bij het respectvol renoveren van uw oud gebouw, door erfgoedwaardering en verbetering van de prestaties te verenigen.
Onze diensten:
- Technische diagnose van erfgoedelementen: gevels, schrijnwerk, balkons, glas-in-loodramen, enz.
- Prioritering van de uit te voeren werken om de historische waarde te behouden en tegelijkertijd het comfort en de energieprestaties te verbeteren.
- Analyse van specifieke offertes voor erfgoedrenovatie.
- Informatie over specifieke regelgeving zoals vergunningen, inventarissen of de bescherming van goederen.
- Hulp bij het samenstellen van dossiers voor het aanvragen van premies voor erfgoed.
- Advies voor de beveiliging en het onderhoud van oude uitrustingen, zoals de historische liften.
REdactiE
Sophie Mersch
