De minnelijke procedure
Voer eerst en vooral een voorafgaand gesprek met uw aannemer en/of uw architect.
Meld de problemen schriftelijk. Bevestig de opmerkingen en beslissingen die werden genomen, ook altijd schriftelijk. Als er niets gebeurt, stuur dan een aangetekend schrijven (eventueel via een advocaat) waarin de problemen worden opgesomd en waarin hij in gebreke wordt gesteld om deze te verhelpen.
De juridische eerstelijnsbijstand
U kunt bij een advocaat een gratis consult en een eerste advies krijgen via de juridische eerstelijnsbijstand. Er bestaan ook wetten op de consumentenbescherming, die u beschermen tegen onrechtmatige bedingen die in de bestekken en contracten werden
opgenomen.
Als de twee partijen een oplossing willen vinden maar ze zijn het oneens, kunnen ze een beroep doen:
- op de diensten van de vrijwillige bemiddeling, ongeacht het type probleem: een bemiddelaar, erkend door de federale bemiddelingscommissie, wordt dan vrij gekozen door de partijen, die een protocol ondertekenen en een bemiddeling ondernemen om een oplossing te vinden. De beslissing die de bemiddelaar neemt, na de partijen te hebben gehoord en de problemen te hebben vastgesteld, heeft kracht van wet.
- op de Verzoeningscommissie Bouw, als het geschil uitsluitend betrekking heeft op een technisch probleem. De procedure zal maximum 6 maanden bedragen en de beslissing die deze Commissie heeft genomen, zal eveneens kracht van wet hebben.
U kunt samen met de aannemer ook anticiperen op alle problemen door een bevoegdheidsclausule voor de verzoeningscommissie bouw te ondertekenen vóór de werken; deze clausule stipuleert dat elk technisch geschil met betrekking tot de uitvoering van de werken waarop dit contract betrekking heeft, op verzoek van één van de contractanten, aanhangig kan gemaakt worden voor deze Commissie.

Voor meer info, raadpleeg
De juridische tweedelijnsbijstand / beroep bij de rechtbanken
Als geen van de eerder aangehaalde pistes tot een resultaat leidt, rest u nog het beroep bij de rechtbanken.
Voor geschillen tot € 2.500 kan een bemiddelingsprocedure worden ingeleid bij de vrederechter. Boven € 2.500 is de rechter van de rechtbank van eerste aanleg of van de rechtbank van koophandel bevoegd.
Als uw inkomsten niet hoger liggen dan een bepaald bedrag, kunt u genieten van de gratis of gedeeltelijk gratis hulp van een advocaat via de juridische tweedelijnsbijstand.U kunt ook een beroep doen op een “rechtsbijstands”verzekering als deze clausule in
uw verzekeringscontracten is opgenomen (“Woning” of “Alle Bouwplaatsrisico’s”).
Voor gratis juridisch advies over uw rechten en gerechtelijke procedures kunt u terecht bij een justitiehuis.
PVoor alle nuttige adressen, raadpleeg www.just.fgov.be
Als u een overeenkomst met uw architect of aannemer zonder wettelijke reden verbreekt, zult u een schadevergoeding moeten betalen volgens de bepalingen van de overeenkomst.
Enkele juridische begrippen
Middelen- of resultaatsverbintenis
De verplichtingen voor de architect zijn meestal verplichtingen tot middelen, terwijl die van de aannemer hoofdzakelijk verplichtingen tot resultaten zijn.
In solidum veroordeling
Wanneer een fout werd begaan op de werf, waarvan de oorsprong tegelijk voortvloeit uit de verantwoordelijkheid van de aannemer (uitvoeringsfout) en die van de architect (ontwerpfout of nalatigheid van controle op de werf), dan moeten deze laatsten er zich hoofdelijk toe verbinden om de bouwheer van het benadeelde werk voor 100% te vergoeden.
Dat betekent in het bijzonder dat, wanneer één van beiden failliet is, de andere verplicht is om alleen en voor 100% de schadevergoeding ten overstaan van de bouwheer van het benadeelde werk op zich te nemen..
Enkele concrete gevallen
- Uw architect of aannemer voert zijn prestaties niet uit: u kan dan een retentierecht uitoefenen en uw betalingsverplichting opschorten. In dat geval moet u eerst uw tegenpartij aanmanen om de situatie te regulariseren. Als u gerechtelijke stappen onderneemt, kan de rechter de dienstverrichter dwingen zijn werk uit te voeren op straffe van dwangsommen of de ontbinding van de overeenkomst bevelen met schadevergoeding;
- De relatie met uw architect loopt fout: in onderling overleg kunt u de relatie beëindigen.
Voor meer info, raadpleeg de website van de Orde van Architecten www.architect.be
- Uw aannemer heeft de werken slecht uitgevoerd: bij gebrekkige uitvoering is de aannemer verplicht elk gebrek te herstellen zonder extra kosten. Deze herstelling, “in natura” genoemd, moet alle materiële schade, afbraak inbegrepen, dekken; in sommige gevallen kan de herstelling in natura worden vervangen door het betalen van een schadevergoeding.
Stelt u schade vast door een gebrekkige uitvoering, dan moet u de aannemer hiervan zo vlug mogelijk schriftelijk op de hoogte brengen om de omvang van de schade te beperken.
- U stelt een gebrek vast na de oplevering van de werken: alleen voor werken die onder de tienjarige aansprakelijkheid (d.w.z. ruwbouw, inclusief de dichtheid van de gebouwschil) of onder de garantie van twee jaar vallen, kan een klacht worden ingediend.


- Uw aannemer is failliet gegaan: in geval uw aannemer failliet gaat, neem dan zo snel mogelijk contact op met de curator.
- Uw aannemer vraagt te veel supplementen. Als u tijdens de werf een post wil laten uitvoeren die aanvankelijk niet gepland was, vraagt u best eerst een schriftelijke offerte aan de aannemer voordat u zich verbindt; een aannemer mag u geen supplementen vragen zonder uw voorafgaande schriftelijke toestemming.
U kan de relevante informatie vinden via de website www.economie.fgov.be of via het ondernemingsnummer op de website van de Kruispuntbank van Ondernemingen www.economie.fgov.be